PROIEKTUETAN OINARRITUTAKO IKASKUNTZA HAUR HEZKUNTZAN

Kaixo guztio! Gaurko didaktikako klasean,ikastetxe batzuetan beren haur hezkuntzako sailean, proiektuetan oinarritutako ikaskuntza martxan jartzen dutela ohartu gara. Ikasle edota pertsona askok, ez dute proiektuen bidezko ikaskuntza honi buruzko informazio edota ideiarik eta hahu horrela ez izateko, honako ikaskuntza hau azaltzen saiatuko naiz ondorengo lerroetan.

Hasteko, proiektuetan oinarritutako ikaskuntza honek, haurren interes eta iritziak ditu oinarri gisa; hemendik abiatuz, jarduera desberdinak gauzatzen dira eta hobeto ulertzeko, irakasleak bi adibideren bitartez eman dizkigu proiektuari buruzko xehetasunak. Lehenik, ikastetxe batean gauzatutako egutegi baten inguruan aritu da irakaslea. Egutegi hau egitea behar batetik atera zen, eskolako haur denek ez bait zuten egutegirik; beraz, beraiek, norberak bana sortzea erabaki zuten. Horretarako, egutegia egiten hasi aurretik, haurrak borobilean jarri zituen irakasleak eta egutegiari buruzko ezagutzak elkarbanatu zituzten. Hau egin ostean, egutegia nolakoa izango zen finkatu zuten, errealitatearekin bat zetorrena alegia ( 12 hilabetekoa, jai egunak gorriz margotuak zituena...); beraz, jarduera antolatu eta lanari ekin zioten. Azkenik, bakoitzak bere etxera eraman zuen egutegia bere familiarekin elkarbanatzeko.

Bigarrenik, haurrek futbolarekin izugarrizko matraka eman ostean, irakasleari egokia iruditu zitzaion futbola haurren interesekoa izanik, gai honen inguruan jarduera bat gauzatzea. Horretarako, egutegiarekin egin zuten gisan, haurren ezagutzatik abiatu zen jarduera, zenbat futbol talde zeuden, nongoak ziren, zer koloretakoak ziren... hauek eta beste hainbat galderari erantzunez ekin zioten. Gai honen inguruko euskal hiztegi bat sortzea gain, matematika ikertzeko aukera ere izan zuten eskolako txikienek. Alde batetik, futbol zelai baten zenbat neurtzen zuen aztertzen zebiltzan bitartean, matematika lantzen ari ziren zeharkako metodoaz; hau da, haurrak ez ziren jabetzen eragiketa ezberdinak barneratzen zenbiltzala. Gainera, proiektua hasterakoan, haur bakoitzak etxean zuena ekarri zuen gelara, kamisetak kromoak, marrazkiak...honek gurasoekiko elkarlana eskatzen du non oso faktore garrantzitsua den hezkuntza munduan.

Honez gain, irakasleen arteko elkarlana eta planifikazioa garrantzitsua bada ohiko kasuetan, proiektuen bidezko ikaskuntzan oraindik ere garrantzitsuagoa da haurren interesez gain, beraien zalantzak argitzeko betebeharra bait dute. Gainera, jarduera bakoitaren hasieran paper bat helarazten zaie gurasoei beraien seme-alabei zer irakastea gustatuko litzaieken galdetuz. Honako proiektu hau integrala da, haur guztien ezaugarri guztiak hartzen bait ditu kontutan. Bigarrenik, proiektu honek ardurak zailtasunaren arabera sailkatzeko erraztasuna ematen du. Gainera, proiektu bakoitzaren barnean arte plastikoa lantzen da non oso lagungarria zaien haurrei.

Amaitzeko, proiektu honen inguruko ezaugarri guztiak ikusirik, proiektu eraginkorra eta haurren ikaskuntza prozesurako erabilgarria dela esan dezakegu. Gainera, beraien interesak kontuan hartuz ikasleen motibazioak gora egiten du eta askoz ere gogo gehiagorekin aritzen dira lanean.

Proiektuetan oinarritutako ikaskuntzaren inguruko informazio baliagarria eskuratu duzuelakoan, beste bat arte!

                             

ZER DA CURRICULUMA?

Joan zen ostiralean, hilak 19, didaktikako klasean curriculumari buruz aritu ginen solasean eta gaurkoan, curriculumari buruzko hainbat ideia erantzuten saiatuko naiz, hala nola: zer da curriculuma? zein dira bere oinarriak? curriculum mota bakarra al dago?

Ariketa hau burutzeko, lagungarriak egingo zaizkigu bai  Sebarrona, Acaso eta Nuere (2005) izeneko autorren Curriculuma eta baita El curriculum oculto visual: aprender a obedever a través de la imagen testu edota artikuluak.

Lehenik eta behin, egokia litzateke Curriculumaren inguruko zehaztapen txiki bat egitea; testuaren aburuz., curriculuma ikastetxeek landu behar dituzten kontzeptuen multzoa da.

Ondoren eta dakigun bezala, curriculuma zati ezberdinez osatzen da; hasteko, curriculumaren oinarriak azalduko dizkizuet. Curriculuaren oinarriak bost dira eta lehena oinarri filosofikoa da. Izenak adierazten duen gisan, filosofiarekin lotua dago non teroria filosofikoek ltura zuzena izan duten korronte pedagogikoekin. Gainera, positibismoak betidanik aldarrikatu izan ditu bai planifikazioa, bai ebaluazioa eta bai prozesuak metodo esperimentala sortzeaz gain. Bigarren oinarria, testuinguru sozialarekin lotua dago curriculumean ikastetxearen, kaslearen eta irakaslearen dimentsio soziala islatzen bait da. Honez gan, urriculuak gizartearen beharrak asetu behar ditu. Ondoren, oinarri epistemologikoa dugu non esparru desberdinek osatutako jakintza zientifikoan oinarritzen den. Bestalde, egokia da epistemologiaren ikuspuntua kontutan hartzea ikastetxearen egoera ezinbestekoa bait da helburu eta edukiak adierazteko. Lugarrenik, ezagutza psikologikoa dugu, beharrezkoa dena irakaskuntza-ikaskuntza prozesuan. Azkenik, oinarri pedagogikoa dugu non irakasleen esperientzia teorikoa eta sintetizatzailea biltzen dituen.

Oinarriak alde batera utziz, Espainiako curriculumak maila ezberdinetan sailkatzen direla jakin behar dugu. Curriculumak lau mailatan banatzen dira eta eredu irekia dela diote, hau da, autonomia erkidego bakoitzak bere erara moldatzeko aukera izango du hein batean behintzat. Honako argazki hau egokia da maila ezberdinak argi azaltzeko:

Curriculumaren diseinuari dagokionez, hiru zatitan banatzen da, helburuak, edukiak eta ebaluazioa. Helburuekin hasiz, hezkuntza prozesuaren bidez lortu nahi diren asmoak direla esan dezakegu; balore filosofiko eta sozialetan dute jatorria eta pedagogia arduratzen da helburu hauek ezartzeaz. Ondoren, edukiak ditugu, hauek, ikasleak bereganatu beharreko jakintza multzoak direla adierazi dezakegu. Orain dela urte batzuk edukiak helburuen menpe zeudela pentsau arren, guar egun, helburu izatera iritsi daitezke. Edukiak modu askotara antolatu daitezke, esaterako, IIP-k honako irizpide hauen arabera sailkatzen ditu:

- Hurbileko edukiei hurrunekoei baino garrantzia gehiago eman

-Oinarrizko edukiak nabarmendu

-Gogoratzeko errazenak diren edukiei lehentasuna eman

-Luzaroan irauten duten edukei garrantzia eman; hala nola zientziari.

Bestalde, OPC-k edukien antolamendurako beste formula bat erabiltzen du, honek, edukiak multzoka aurkezten ditu, esaterako, curriiculuma gaika antolatzen du,

Metodologiari dagokionean, ikasleek eta irakasleek egin beharreko jardueraz zehazten ditu, honez gain, estrategiak planteatzea ere eskatzen du. Metodologiaren irizpiderik nagusienetakoa ikaslea subjektu aktiboa izatea da, ezin da ikaslea entzutera, imitatzera, hitz egitera... behartu jarduera hauek ere egin beharko dituen arren.

Baliabide didaktikoekin jarraituz, Curriculuma gauzatzeko erabiltzen diren tresnak direla esan dezakegu. Baliabideen arlo honetan, ekonomiaren arabera hartzen dira erabakiak, beraz, ikastetxearen egoeraren inguruko informazioa edukitzea ezinbestekoa da. Honez gain, ikaskuntza egituratzen dute, ikasleak motibatu eta metodologia zaharkitua ez gelditzea ekiditen dute.

Ondoren, ebaluazioa dugu non honen bitartez planifikazioari eta curriculumari dagozkien erabakiak hartzeko informazioa lortzen dugun. Ebaluazioak hiru pauso ditu, lehena diagnostikoa da non ikastetxaren curriculuma aurrera erabateko behar diren tresnak sartzen diren bertan. Bigarrenik, prozesuaren ebaluazioa curriculuma aplikatzean egingo da, honela aurreikuspenak aldatzeko aukera egongo bait da. Hirugarrenik, emaitzaren abaluazioa dugu non ikasleak egindako jardueren bitartez ikasitakoa neurtuko den. 

Jarraian, curriculum ezkutuaren inguruan arituko gara. Curriculum ezkutua zera da, ezplizituki ematen ez diren ikasketak dira, ikasle eta irakasleen artean ematen direnak. Curriculum mota hau ez da ino agertzen eta honen bidez ikasitako edota barnetautako edukiek esanahi positibo edo negatiboa izan dezakete. Bestalde, ezkutuko curriuluma, agerikoa izan daiteke. Ikasleek ikasitako edukiak curriculum ofizialean ez egotean, ezkututik datoela ikus dezakegu eta hau, gelako altzari edo materialaren bidez transmiti dezakegu.

Gainera, ikastetxe batzuetan hain beharrezkoa den uniformea ere ezkutuko curriculumaren barruan kokatzen da. Honek, hainbat faktore ezberdin dakartza berarekin, hala nola, norberaren nortasuna ezkutatu beharra; beraz, uniformeak norberaren estiloa, nortasuna edota janzteko era ukatzen ditu denak era berdinean janztera behartuz. Azkenik, esan dezakegu, curriculum ezkutuak, zeharka bada ere, edukiak transmititzen laguntzen duela non haur horiei baliagarriak egingo zaizkien etorkizuenan. Ezkutuko curriculuean transmititzen diren edukien arabera, gizartea eta etorkizuna era bateko edota bestekoa izango da; ondorioz, irakasleok zein eduki transmititu erabakitzeko aukerarik onena, sakon hausnartzea eta erabakiak berarekin dakartzan faktore guztiak kontuan hartzea dela deritzot.

Zuen barruan zertxobait mugitu edo zerbait berria ikasi duzuelakoan, beste bat arte!

CURRICULUMAREN ZEHAZTAPEN MAILAK

Kaixo lagunok! Atzo, hilak 19, didaktikako klasean curriculumaren zehaztapen ezberdinen inguruan aritu ginen.

Taula honetan ikus dezakegunez, 4 curriculum zehaztapen ikus ditzazkegu non beren arteko desberdintasun eta ezaugarriak argi eta garbi ikusten diren. Honen bidez,  zein curriculum zehaztapen dauden argiago ikusten da eta bakoitzaren ezaugarriak baliagarriagoak izango zaizkigu.

IRAKURGAIEN GAINEKO HAUSNARKETA

Kaixo denoi! Joan zen astean 3 irakurgai aztertu genituen gelan eta gaurkoan, irakurgai hauei buruzko hausnarketa egingo dut.

Hasteko, Cajas de vida: paisajes que nos narran izeneko irakurgaia dugu. Irakurgai honetako idazleek zera proposatzen digute, haur hezkuntzako etapan sentimenduek izugarrizko garrantzia dutenez, ikasle bakoitzak bere bizipenen kaxa deiturikoa sortzea. Kaxa hauetan, ume bakoitzak egindako marrazki, ipuin eta jarduera ezberdinak sartuko dira eta ekintza honek, hainbat gauzatarako zaigu erabilgarri.

Lehenik, kaxa hauek haurren bizipenak jakinarazteko balio digute. Bizipen hauetatik abiatuz, irakasleak hainbat kontzeptu eta informazioa helarazi diezaieke bere ikaaslei non etorkizunean oso erabilgarriak egingo zaizkien; baina ez etorkizunean bakarrik, momentuko arazo eta kezkak baretzeko ere balio izango du. Gainera, jarduera hauek eginez, batak besteari bere kaxa erakusteko aukera dago, horrela, elkar hobeto ezagutuko dira eta elkarlanean aritzea askoz ere errazagoa izango da. Honekin batera, elkarlanean aritzeak, inor ez baztertzea ekartzen du eta hori beharrezkoa da edozein mailatako geletan, baita gizartean ere.

Bestalde, jarduera honen bitartez, beren kabuz pentsatzen ikas dezakete eta beren ideiak ordenatzen ikas dezakete. Ikasturtea amaitutakoan, kaxa hauek etxera eramango dituzte eta gelan ikasi edoa egindako guraso eta anai-arrebekin elkarbanatzeko aukera izango dute. Horrela, eskola eta gurasoen arteko harremana sendotu egingo da. Azkenik, pixkanaka eta elkarlanean arituz, haurrek beren beldurrak gainditzea lortuko dute eta heltzen joango dira.

Bigarrenik, Cuando los profesores escriben: sobre leyes y aprendizaje izeneko testua dugu non horrelakoxeak diren hainbat hainbat ideia interesgarri azaltzen zaizkigun:

Lehenik, bere iritzia adierazten du esanez, irakasleek etengabeko prestakuntza jasotzen dutela baina prestakuntza hori modu teorikoan antolatua dago; ondorioz, ez dira egunerokotasunean gelan ematen diren arazo eta beharrak kontuan hartzen. Hau ikusirik, zenbaitek ikasteko modu alternatiboak osrtu dituztela adierazten du, hala nola, NWP izeneko proiektua non bertan teoria eta praktia uztartzen diren eta non oso erabilgarria den egunerokotasuneko egoeretan.

Honez gain, NWP-k hezkuntza, ikaskuntza, ebaluazio eta entsaio desberdinen arteko prozesu bezala interpretatzen du hezitzaileak protagonistatzat hartuz. Aipatutako protagonistak bihurtzeko, kursiletan ikasitako estrategiak erabili behar dituzte; hala nola, La silla del autor edota Grupos de escritura. Honako talde hauetan, bakoitzak bere hausnarketa eta ideiak adierazten ditu eta ezagutzak elkarbanatzen dituzte. Gainera, helburuetako bat kritikak ongi hartzen ikastea da ikasleen tokian jarri eta hauek interpretatu, ulertu eta laguntzearekin batera. Azkenik, ikaskuntza-irakaskuntza prozesua burutugabetzat hartzen dute.

Hau esanik, testuak ikasteko modu alternatiboen alde egiten du apustu, ez zaio ohikoa zaigun ikasteko edota irakasteko modua gustatzen eta bere helburua, aipatutako prozesua hobetzea dela esan dezakegu.

Azkenik, La narrativa como texte experiencial: incluirse en el texto izeneko irakurgaia dugu. Irakurgai honetan, esperientzia eta ikasketaren artean solasten du, testuaren iritziz, aipatutako bi kontzeptuak ez dira gauza bera eta ikasketak ez du zertan beti esperientziaren ostea etorri behar. Gainera,  iraksle moduak hartu beharreko erabakien ez dute eraginik izango esperientziaduna edo esperientzia gabea izanez gero. Bestalde, bakoitzak bere istorio propioa sortzen du non besteekin elkarbanatuz gauza abesrasgarriak eskuratzen dituen.

Irakasleak gai izan behar du umeek arreta beregan jar dezaten, honetarako, azalpenak ematerakoan ipuin bat erabiltzea eraginkorra izango litzateke. Gainera, narrazioak gelako bizizpenak aztertzea edora ondorio baliagarriak ateratzea ahalbidetzen du.

Hau esanik, nire iritziarekin bat datorren testua dela esan dezaket, ados nago bertan adierazten denarekin eta azaldutako teknikak oso baliagarriak iruditzen zaizkit.

Amaitzeko, honako irakurgaiez gain beste hainbat daudela dakigun arren, askotan ez diegu behar duten besteko arreta jartzen, ondorioz, gure ezagutza handitzeko aukera galtzen dugula deritzot; hau da, honelako artikulu eta irakurgaiak oso baliagarriak dira gure ideiak zabaltzeko.

ESKOLA BIZIPENAK ETA HEZIBERRI

Kaixo! Gaurkoan hausnarketa interesgarri batekin natorkizue. Gaur egun Euskal Autonomia Erkidegoan indarrean dagoen " Heziberri " izeneko dekretuak hainbat betebehar ezartzen dizkiete egungo eskolei. Ariketa honen bitartez, gure txikitako oroitzapenak gogora ekarri eta honako dokumentu hau irakurriz, hainbat alderaketa egitea eta ondorio interesgarriak ateratzea.

Hasteko, heziberrin agertzen den xedeetako bat honako hau da:

2.– Hau egin behar da Haur Hezkuntzaren xede hori erdiesteko:

a) Familiekin lankidetzan jardunda, haurraren garapen osoa landu behar da, haurraren ongizate psikikoari eta fisikoari, sozializazioari eta heziketari erreparatuta, haurraren eskubideak babestuz eta haren potentzialtasun guztiak garatuz.

Artikulu honi dagokionean, argi adierazten da esanahia, haur hezkuntzako etapan negoenean ere, irakaslea familiekin lankidetzean aritzen zen, adibidez haurrei buruzko bilerak eginez. Gainera, irakasleak haurraren garapen indibiduala sustatzen eta jarraitzen du, ondoren, gurasoekin elkarlanean hobeto aritzeko eta iritziak alderatzeko haurrari buruzko informazio gehigo eta hobea lortuz.

b) Desberdintasunak prebenitu eta gainditzeko heziketa sustatu behar da, eta ahalegin berezia egin behar da egoera sozial eta pertsonal ahulak bizi dituzten haurrei arreta emateko eta ekitatea bilatzeko.

Zati honi dagokionean, guztiz bat dator nire haurtzaroko oroitzapenekin, irakaslea adi egoten zen bere ikasleen egoera emozionala zein zen jakin nahian; horrela, geuri laguntzen saiatzen zen. Gainera, denok era berean tratatzen gintuen geure artean ezberdintasunik egon ez zedin.

c) Euskal Autonomia Erkidegoko bi hizkuntza ofizialetan elebitasun orekatua lortzeko baldintzak landu eta sustatu behar dira lan hezitzailearen hasieratik.

Hizkuntzari dagokionean, nik haur hezktzan jaso nuen hizkuntza mota gaztelaniazkoa dela deritzot baina euskara ere lantzen zela iruditen zait. Artikulu honi dagokionean, ados nago elebitasun orekatua lrtu behar dela gehienetan gaztelaniari bakarrik ematen bait zaio euskarari baino garrantzi handiagoa; ondorioz, ume askok ez dute elebitasun orekatua lortzen.

d) Hiru urtetik beherako haurrei arreta, zaintza eta heziketa emanez, zerbitzua eman behar zaie familiei, gurasoen lana eta familia-bizitza bateratzen laguntzeko. Kontuan hartu behar da, gainera, familiak askotarikoak izan daitezkeela. 

Zati honi dagokionean, guztiaz ados nago; gurasoen arteko elkarlana sustatzeko egokia da hiru urtetik beherako haurrei zerbitzua eta laguntza eman behar zaie; hala nola, egoka da da haurtzaindegia ohikoa dena baino lehenago zabaltzea gurasoak lanera edota beren zereginetara joan daitezen. Honela, gurasoen eta eskolaren arteko harremana hobetzen eta eta askoz ere abertsagarriagoa da.


Curriculumaren antolamenduari, ikastetxeen autonomiari eta proiektu instituzionalei dagokienean, honako hauek dira esanguratsuenak:

13. Artikulua

2.– Lehen Hezkuntzako bigarren zikloan, 875 orduko ordutegia bete beharko da urtean, ikasturte bakoitzean. Astelehenetik ostiralera egingo da lan ikasleekin, goizez eta arratsaldez. Ikasturte bakoitzean, 25 ordu, gutxienez, egin beharko dira astero.

Ordutegiari dagokionean, oroitzen naiz nola guk, haurrok, geneuzkagunak baino jai egun gehiago eskatzen genizkion iraksleari eta berak ezinezkoa zela esaten igun; hainbat eskola ordu bete behar bait genituen legearen ondorioz. Ongi iruditzen zait ordu eta egun kopuru bat finkatzea, horrela, ikastetxe guztierako haurrek aukera eta betebehar berdinak izango dituzte.


4.– Haurrak pixkanaka sartuko dira lehen aldiz ikastetxean, eta egokitze-aldi bat ezarriko da.Egokitze-aldi horren helburua da etxearen eta eskolaren arteko zubiarena egitea eta haurrak apurka-apurka egokitzea eskolara

Haurren harrerari dagokionean, gurean ere horrelaxe egiten zen harrera, pixkanaka eta familiaren eta eskolaren arteko harremanak estutuz eta hobetuz.


Tutoretza eta orientazioaren inguruan, berriz:

21. artikulua.– Tutoretza eta orientazioa.

1.– Irakasle-talde osoaren egitekoa da ikaslea ikaskuntza-prozesuan eta garapenean lagun-tzea, baina, bereziki, tutorearen egitekoa da, hura baita ardurapean duen taldeko ikasleei ematen zaien orientazioaren, taldeko ikasleei eskolak ematen dizkieten irakasleen arteko koordinazioaren eta familiekin edo legezko tutoreekin komunikazio-fluxu arina ezartzearen erantzule nagusia.

Tutoreari dagokionean, haurrarentzako oso garrantzitsua den figura dugu. Bera da haurrekin denbora gehien igarotzen duen irakaslea eta bera da haurrengan erantzukizun handiena duen irakaslea. Nire haurtzaroan ere horrelakoxea zen, oso erlazio estua genuen berarekin eta berak jarraitzen zuen gure garapena gertuenetik.

Azkenik, ebaluazioa dugu non honako artikulu hauek agertzen diren:

25. Artikulua:

6.– Tutoreak, ikasturte bakoitzean aurreikusitako ebaluazio-saioak egitean, edo baldintzek horretarako bidea ematen dutenean, ikaslearen ikaskuntza-prozesuaren gaineko txostena egingo du. Ikasleen gurasoei edo legezko tutoreei emango zaie txosten hori. Hiru ebaluazio-saio egongo dira, gutxienez. Txosten horretan adieraziko dira: hezkuntza-konpetentzien lorpenari buruzko balorazioa, eskola-errendimenduari eta integrazio sozial eta hezkuntzakoari buruzko informazioa, eta, beharrezkoa baldin bada, aurreikusitako laguntza- eta indartze-neurri orokorrei buruzkoa.

Honako ebaluazio mota hau egokia iruditzen zait; honen bitartez ikasle bakoitzaren garapen eta lorpenei buruzko txostena edukiko dugu eta gurasoek eskuragarri izatean, eskola eta gurasoen arteko harremana hobetu egingo da. Nire haurtzaroan ere, hiru ebaluazio saio zeuden non bakoitzean zati hari zegokion lorpena edota gabeziak adierazten ziren.

Hau ikusirik, orokorrean, Heziberri programa eta nire haurtzaroko oroitzapenak bat datoz, badaude aldatuko nituzkeen hala nola euskararen garrantzia. Nire ustetan artikulu honek ez luke nire haurtzaroko oroitzapenik aldatuko, ez era esanguratsuak behintzat; baina euskararen kasuan, asko aldatuko luke, Gaur egun euskaraz bzi naiz eta nire heziketa ia guztia euskarazkoa izan da, proiektu honen bitartez, bai euskarari eta bai gaztelaniari garrnazti berdina ematen diola adierazten den arren, errealitateari dagokionean, gaztelaniaren garrantzia handiagotzen duela uste dut.

ESALDIEN INGURUKO HAUSNARKETA

Kaixo lagunok! Gaurkoan, ostiralean didkatika orokorreko klasean hausnartu genituen esaldien inguruan jardutera natorkizue. Binaka edota hirunaka jarri ginen eta bakoitzak, zuen esaldiari ahalik eta zuku gehiena ateratzea genuen helburu; ondoren, esaldia denon artean komentatzeko. Hona hemen adibiderik interesgarrienetako batzuk:

Me lo contaron y lo olvidé; lo vi y lo entendí; lo hice y lo aprendí.

Ikus dezakegunez, honako esaldi hau nahiko adierazgarria da. Askotan, gelara sartu eta informazio eta kontzeptuz betetzen gaituzte; ondororen, gelatik irten eta pare bat ordutara, dena ahazten zaigu, ez bait dugu praktikan jartzen. Orduan, zerbaitetarako balio al du denbora jakin batean ahalik eta kontzeptu gehien eskuratzeak? 

Egia esan, eraginkorragoa da kontzeptuak ahoz erakutsi baino, modu praktikoagoan erakustea; horrela, irakaslea erakusten ari den bitartean, ikaslea ikusten ari da eta denok dakigunez, errazago barneratzen ditugu kontzeptuak ikusiz edota guk geuk interpretatuz gero. Azken finean, hori da esaldiak adierazten duena argi eta garbi: eraginkorragoa da modu praktikoan ikasitakoa teorikoan ikasitakoa baino, praktikan jartzen ez bada, ez da barneratua geldituko. Azkenik, adierazi beharra dut, esaldi onekin guztiz ados nagoela esperientziak erakutsi bait dit eraginkorragoa dela praktikan ikasitakoa teorian ikasitakoa baino.

Todos los educadores son absolutamente dogmáticos y autoritarios. No puede existir la educación libre, porque si dejáis a un niño libre no le educaréis.

Honako esaldi hau ere oso adierazgarria da, erraz interpretatzekoa alegia. Hasteko, esan beharra daukat, ez nagoela batere ados esaldi honekin. Esaldiak adierazten duenez, ezinezkoa da hezkuntza aske bat edukitzea, are gehiago, umeak askatasunean heztea ez da hezkuntza on bat ematea.

Gainera, irakasteko modu asko daude eta irakasle denak ez dira berdinak, ez dituzte iritzi berdinak ezta irakasteko modu berdinak ere. Nire ustetan, irakasleko modurik onena umeari askatasuna lagatzea da, bere kabuz ingurua miatzeko aukera ematea, esperimentatzeko aukera. Bestalde, argi dago nolabaiteko arauak jarri behar zaizkiela umeei etorkizunari begira, betiere autoritarioak izan gabe noski.

Educación es lo que queda después de olvidar lo que se ha aprendido en la escuela.

Uste ez badugu ere, eskolak eraginkortasun handia du gizartean, umeeak hezten bait ditu. Eskolako lehen urteetako, hur hezkuntzako etapako hezkuntza, oso garrantzitsua da haurrentzat, bertan lortzen bait dute beren bidea hasteko oinarria. Eskolaz gain, bizitzako esperientzia eta bizipenek ere, eraginkortasun handia dute gugan, hau ere, beste era batekoa izan arren, hezkuntza edota heziketa da.

Aipatu bezala, ikusitakoarengandik gehiago ikasten dugu entzundakoarengandik baino eta esaldi honek ere, badu nolabaiteko lotura ideia honekin. Eskolan, beharrezkoak zaizkigun hainbat kontzeptu barneratzen ditugu baina askotan, garrantzitsuena dena ez dugu eskolan ikasten, eskolatik kanpo baizik; kalean. Eskolaz kanpoko bizipenek erakusten digute benetan ikasi beharrekoak, hala nola, errespetua edota solidaritatea.

Azkenik, nire adostasuna adierazten dut esaldiarekiko, benetan garrantzitsuena eskolaz kanpoko ezagutza dela uste dudalako; hala ere, ez dut gutxiesten maila akademikoan lortutakoa.


Esaldi hauek aztertu ondoren, hezkuntzaren inguruko hainbat iritzi daudela ikus dezakegu. Nire ustez, oso garrantzitsua da bakoitzak bere ideiak garbi edukitzea etorkizunean izan nahi duen irakaslea izateko.

IRUDIEN INGURUKO HAUSNARKETA

Kaixo! Gaurkoan, ostiralean, hilak 5, didaktika orokorreko saioan aztertutakoari buruzko hausnarketa batekin natorkizue. Honako saio honetan, curriculum ezberdinei buruz aritu ginen, ondoren, argazki batzuk aztertu genituen.

Curriculumei dagokienean, lau mota ikusi genituen, formala, adostutakoa edota ofiziala; nulua, kontuan hartzen ez diren kontzeptu guztiak; ezkutua, formalean agertzen ez diren baina betetzen diren edota lantzen diren kontzeptuak; azkenik, erreala, benetan betetzen dena.

Aipatutako argazki hoietan, sexismoa, irakaslearen rolak edo funtzioak eta indarkeria agertzen dira hala nola. Argazkiak aztertu ondoren, eskolako eremuarekin erlazionatu genituen; eskola, gizartearen islada bait da eta bertan gertatzen denak, eragin zuzena du hezkuntzan. Hona hemen hauetako adibide interesgarri batzuk:

                                                         

Honako argazki hau oso interesgarritzat eta adierazgarritzat jo dut hainbat arrazoiren ondorioz. Hasteko,oso begi bistakoa da argazkia; guztiz sexista.  Honen aburuz, emakumea diruz erosten da, objektutzat dute. Pentsamendu honen bidez, emakumearen duintasuna kolokan jartzen da, emekumea gutxiesten dela esan dezakegu. Eskolan ere, konszienteki edo inkonszienteki, hainbat egoera sexista aurki ditzazkegu; esateko, gelan eztabaidatzen aritu garen adibideari jarraituz, orokorrean,  mutilei eskatzen zaie mahaiak mugitzeko laguntza; neskei, berriz, mahaiak garbitzekoa edota gauzak txukuntzekoa. Honelako jarrerekin sexismoa bultzatzen ari gara eta honelako egoerekin behin betiko amaitu beharra dagoela iruditzen zait.

                                                  

Bigarren argazki hau ere nahiko sexistatzat jo dezakegu, Argazki honek, emakume perfektuaren irudia idealizatzen du, estereotipoei egiten die erreferentzia. Honen aburuz, emakumea ez bada modu jakin bateko izaten, hau da, ez bada makillatzen edota modu konkretu batean janzten, ez da polita izango, ez da emakume gisan ikusia izango, ez da berdn tratratua izango. Honek, nortasun denak berdinak izatea dakar; honelako pentsamenduekin ezinezkoa da bakoitzak bere nortasun propioa garatzea; nahi eran janztea. 

Eskolan ere berdina gertatzen da batez ere nesken kasuan mutilenean baino gehiago; ume bat ez badoa gonatxo edota lazo panpoxa batekin buruan, ez da besteak bezala ikusi izango eta baztertu edota beste jokaera txar batzuen biktima izango da, Ondorioz, haurrei beren nortasun propioa garatzen erakutsi behar diegu, ezberdinak izaten, bakoitzaren gustuak aldarrikatzen alegia.

                                                 

Honako argazki hau oso adierazgarria da, oso erraz eta garbi ikusten da argazkiak isladatzen duena. Hasieran, gure haurtzaroan, eskolatik at gaudenean, bakoitzak bere pentsamendu eta gaitasun propioak ditu, ezberdinak. Eskolan hasten garen momentuan, haur guztiak gauza edo helburu berdinerako prestatzen dituzte beren gaitasunak kontuan hartu gabe. Denek gaitasun berdinak edukitzea dute helburu eta lan berdinerako prestatu baina ez gara ohartzen bakoitzaren gaitasunen arabera hobeak izango  garela lan batean edo bestean. Ez digute gure kabuz aukeratzen lagatzen zer nolako helburuak lortu nahi ditugu, roboten gisan, denok berdinak izatea nahi dute.

                                          

Azken argazki honek oso gauza interesgarria du adierazgai. Askotan, geure munduan ixten gara, geure ideiengan besterik ez dugu pentsatzen baina gure mundutik kanpo beste mundu eta beste ideia batzuk daudela ohartzen garenean, errazagoa egingo zaigu besteen ikuspuntua ulertzea eta gure ideiak garatzea.

Geure ideia propioak sortzeko pentsatzen ikasi behar dugu, geure kabuz pentsatzen iñork manipulatu gabe eta hori da gaur egungo gizartean, askotan, daukagun eginkizun zailena denek nahi bait dute berdinak izatea eta gauza berdinetan sinistea.

Lau argazki hauek ikusi ondoren, hainbat gauza etortzen zaizkit burura. Esan bezala, eskola eta gizartea oso loturik daude eta kontuz ibili behar da eskolan ematen diren egoerekin, gero gizartean isladatuko bait dira eta alderantziz. Hau guztiaren ondorioz, egokia litzateke umeak solidaritatean eta tolerantzian heztea etorkizuenan hiritar prestuak izan daitezen. Gainera, guk geuk irakasle bezala dugun jakibideak ere uste baino eragin gehiago du umeengan, horregatik, oso garrantzitsua da guk konszienteki jokatzea.

Besterik gabe, espero duk honek bakoitzaren baitan zertxobait mugiaraztea eta umeen hezkuntzaren inguruko barne hausnarketa bat gauzatzea. Hurren arte!